Rada Powiatu Nowosądeckiego podjęła jednogłośny i stanowczy apel do Minister Edukacji Narodowej w obronie unikalnych placówek oświatowych. Planowane przez resort zmiany oznaczają wyrok śmierci dla instytucji z blisko 80-letnią tradycją, w tym dla flagowego Domu Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej-Zdroju. Samorządowcy alarmują: projekt rozporządzenia to bubel legislacyjny, który uderza w zdrowie dzieci i marnuje miliony złotych z publicznych środków.
Projekt nowego rozporządzenia Ministerstwa Edukacji wywołał prawdziwą burzę w regionie sądeckim. Rządowe plany zakładają całkowite wykreślenie domów wczasów dziecięcych (DWD) z rejestru publicznych placówek systemu oświaty. W praktyce oznacza to likwidację instytucji, które od pokoleń łączą naukę z regeneracją zdrowotną najmłodszych. Reakcja lokalnych władz była natychmiastowa. Rada Powiatu Nowosądeckiego sformułowała oficjalny protest, podnosząc nie tylko argumenty społeczne i tradycyjne, ale także zarzuty natury konstytucyjnej.
Tradycja i nowoczesność zagrożone jednym podpisem
Szczególnym punktem na mapie zagrożonych placówek jest Dom Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej-Zdroju, prowadzony bezpośrednio przez Powiat Nowosądecki. Ośrodek ten we wrześniu 2027 roku ma świętować jubileusz 80-lecia swojego istnienia. Przez dekady wypracował on pozycję nowoczesnego centrum edukacji ekologicznej, regionalnej i prozdrowotnej. Z jego oferty korzystają szkoły z całego kraju, organizując tam turnusy edukacyjne, zielone szkoły i warsztaty terenowe wykorzystujące unikalne, uzdrowiskowe walory Beskidu Sądeckiego.
O tym, jak ogromnym zainteresowaniem cieszy się ta placówka, świadczą twarde dane: DWD w Piwnicznej-Zdroju posiada obecnie komplet rezerwacji pobytów aż do końca 2028 roku. Likwidacja domu oznaczałaby bezpowrotne zaprzepaszczenie dorobku wykwalifikowanej kadry pedagogicznej oraz zniszczenie silnych więzi kooperacyjnych z Popradzkim Parkiem Krajobrazowym, nadleśnictwami oraz lokalnymi przedsiębiorcami.
Marnotrawstwo publicznych pieniędzy i chaos prawny
Radni powiatowi w swoim apelu wykazują rażący brak rzetelności w przygotowanym przez ministerstwo projekcie. Resort edukacji nie przedstawił żadnej analizy skutków finansowych i organizacyjnych dla samorządów, które przez lata inwestowały gigantyczne środki w rozwój bazy lokalowej. Przykład Piwnicznej-Zdroju dobitnie pokazuje skalę potencjalnego marnotrawstwa: nowoczesny, dopiero co zmodernizowany za ponad 9 milionów złotych obiekt, z dnia na dzień miałby stracić swoje oświatowe przeznaczenie.
Giga-inwestycja pod znakiem zapytania: Powiat Nowosądecki tylko w latach 2025–2026 przeznaczył na modernizację DWD w Piwnicznej-Zdroju kwotę 9 046 389,28 zł (w tym ponad 5,8 mln zł z funduszy Polskiego Ładu). Prace miały na celu doprowadzenie budynków do pełnej zgodności z najnowszymi przepisami budowlanymi i bezpieczeństwa.
Co więcej, projektodawca nie wskazał alternatywy – nie wiadomo, kto i w jaki sposób miałby przejąć zadania realizowane dotychczas przez DWD. W ocenie Rady Powiatu Nowosądeckiego proponowane rozporządzenie rażąco narusza zasady prawidłowej legislacji, w tym zapisaną w Konstytucji RP zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3) oraz zasadę zaufania obywateli do państwa (art. 2). Ignoruje także konstytucyjną samodzielność jednostek samorządu terytorialnego.
Zamiast likwidacji – potrzebny rozwój
„W dobie wyzwań związanych ze stanem zdrowia psychofizycznego dzieci i młodzieży, współczesna szkoła potrzebuje większej liczby miejsc umożliwiających prowadzenie edukacji pozaformalnej, regionalnej, ekologicznej i wsparcia zdrowotnego, a nie ich ograniczania” – grzmią radni w apelu. Samorządowcy podkreślają, że potencjał takich miejsc powinien być rozwijany, a nie bezpowrotnie niszczony.
Rada Powiatu Nowosądeckiego wezwała Minister Edukacji do natychmiastowego wycofania szkodliwego projektu z procesu legislacyjnego i rozpoczęcia realnego dialogu ze środowiskiem oświatowym i samorządami. Walka o przyszłość placówek dopiero się rozpoczyna – apel trafił już na biurka najważniejszych decydentów i organizacji partnerskich w kraju.
Warto wiedzieć: Czym są Domy Wczasów Dziecięcych?
To wyspecjalizowane placówki systemu oświaty przeznaczone do okresowego pobytu dzieci i młodzieży w trakcie całego roku kalendarzowego. Ich celem jest wspieranie i uzupełnianie kształcenia szkolnego, połączone z jednoczesnym dbaniem o rozwój fizyczny i psychiczny podopiecznych. W trakcie pobytów (trwających od 5 dni do 12 tygodni) uczniowie mają zapewnioną całodobową opiekę pedagogiczną. Placówki te są stale finansowane z oświatowej subwencji budżetu państwa, która za pośrednictwem ministerstwa trafia bezpośrednio do organów prowadzących, takich jak Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu.
Szeroki front poparcia
Oficjalne stanowisko i protest sądeckich radnych zostały skierowane bezpośrednio do Minister Edukacji, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Związku Powiatów Polskich, Małopolskiego Kuratora Oświaty oraz Konwentu Powiatów Województwa Małopolskiego. Dokument trafi również do Marszałka i Wojewody Małopolskiego, wszystkich gmin Sądecczyzny, lokalnych parlamentarzystów oraz central związków zawodowych i organizacji pracodawców, które obecnie opiniują rządowy projekt rozporządzenia.